Coping
Wij mensen zijn van nature sociale wezens. Het is namelijk precies dit sociale gedrag dat ons door de eeuwen heen heeft geholpen om te overleven.
Door samen te werken konden de jagers in de prehistorie voorzien in de basisbehoeften van eten en veiligheid, door het beschermen tegen én het doden van grote(re) en gevaarlijke(re) dieren.
Door samen te groepen, konden de vrouwen door alle jaren heen voorzien in de basisbehoeften van eten en veiligheid, door het bereiden van maaltijden, het verzorgen van de gewonden en het bieden van een thuis. Met name dit laatste punt is cruciaal, aangezien hiermee ook een invulling werd gegeven aan de sociale (psychologische) behoeften. Juist doordat de vrouwen waarborgden dat de basis zo’n sterk fundament was om op terug te vallen, keerden de mannen steeds terug naar die basis. Daarnaast zorgden de vrouwen voor de kinderen en leerden zij hen van kleins af aan de waarde van groepseenheid.
Op deze manier is er een perfecte synergetische relatie ontstaan tussen de man en vrouw om te kunnen overleven en daarmee het voortbestaan van de soort te kunnen waarborgen. Hetgeen vanuit de evolutietheorie precies het doel is van elk soort.
Aangeboren drang om te blijven ontwikkelen
De uitdaging van die is ontstaan als gevolg van deze prachtige balans tussen man en vrouw, is dat er van nature ook een aangeboren drang is om te blijven ontwikkelen (evolueren). Zodra de basisbehoeften zijn veiliggesteld, ontstaat er ruimte om te ontdekken hoe er verbetering kan worden bewerkstelligd. Het is niet voor niets dat mannen keer op keer oorlogen zijn gestart, het is niet voor niets dat vrouwen steeds meer zijn geëmancipeerd en het is niet voor niets dat we momenteel in een tijd leven dat voor ieders gedachten/gevoelens/gedrag een ruimte voor moet gecreëerd.
Voor alle duidelijkheid, bovenstaande tekst is slechts een hele globale samenvatting van mijn eigen ideeën over de ontwikkeling van de mens, zonder onderbouwend wetenschappelijk bewijs en zonder waardeoordeel. Het is slechts een hulpmiddel dat mij helpt om de behoeften van mensen te begrijpen en het vervolgens aan hen uit te kunnen leggen.
De reden dat onze behoefte aan liefde, warmte en aandacht zo groot is, is simpelweg omdat die behoefte ons heeft geholpen om onderdeel te zijn van de groep en te overleven.
Tegelijk is onze behoefte groter dan ooit om boven de massa uit te stijgen, om zo te waarborgen dat wij een meerwaarde hebben ten opzichte van onze soortgenomen, zodat onze individuele kans op het doorgeven van ons eigen genetisch materiaal wordt vergroot.
<h3″>Liefde en aandacht wordt hierin steeds belangrijker
Deze drang naar (persoonlijke) ontwikkeling, heeft ertoe geleid dat wij momenteel leven in een maatschappij, waarin wij als mensheid zijn geëvolueerd tot een soort met mogelijkheden die onze voorouders zich nooit hadden kunnen voorstellen. Deze mogelijkheden bieden kansen, maar brengen ook onzekerheden met zich mee. Juist daarom treed ook het basisverlangen naar “liefde en aandacht ” steeds meer naar de voorgrond. Wij hebben een steeds stevigere basis nodig, om onszelf staande te houden in onze eigen, continue aan veranderingen onderhevig zijnde, maatschappij.
De bovenstaande fenomenen verklaren waarom wij in de huidige tijdsgeest allemaal een groeiende behoefte hebben om gezien, gehoord en gewaardeerd te worden. Zowel om bevestiging te krijgen dat we nog steeds bij de groep horen (veiligheid), als te ervaren dat ons gedrag “goed” is om te overleven (erkenning en waardering) en tot slot om als individu onze maximale potentie te bereiken in ene poging daarmee boven de groep uit te stijgen (zelfontplooiing).
Piramide van Maslov
Met name deze laatste trede van de piramide (van Maslow) is een verraderlijke. Het beeld dan onze maatschappij ons constant voorschotelt is dat persoonlijke ontwikkeling gemakkelijk en snel bereikt kan worden (neem bijv. “de 10.000 uur regel” & “het maakbare geluk”). Daarbij wordt op Social Media ook 24/7 de illusie in stand gehouden dat het leven één rechte, fanatische lijn kan zijn naar het ultieme geluk. Maar geluk is geen rechte lijn. Juist tegenslagen en verdriet kunnen jou laten inzien hoe waardevol bepaalde zaken in het leven zijn. En er is geen eenvoudig stappenplan om de top te bereiken. Immers: de reis is belangrijker dan het doel!
Ervaringen in mijn praktijk
De (levenslange) worsteling die hiermee gepaard gaard is precies ook wat ikzelf steeds vaker tegenkom in mijn praktijk. Ik krijg steeds vaker te horen van mensen dat zij op enig punt in hun leven zijn vastgelopen, omdat ze niet meer weten wat hen nu precies nog gelukkig maakt. Er wordt door hen steevast de vraag gesteld of er niet meer uit het leven gehaald kan worden.
Het antwoord is per definitie: Ja er kan meer uit het leven gehaald worden.
De vraag is alleen of dat “meer” moet zitten in “nieuwe aanvullingen” (hetgeen meestal al uitvoerig geprobeerd is, zonder resultaat), of juist in het “versterken van de basis” (het leren bewust worden en waarderen van de basis die er al ligt, hetgeen meestal aan voorbij wordt gegaan).
afbeelding: Door J. Finkelstein – https://en.wikipedia.org/wiki/File:Maslow%27s_hierarchy_of_needs.svg, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=79015890
